Semiramis en de Vrede van Utrecht

In 1984 kwam Semiramis als politiek vluchteling naar Nederland. Nu werkt ze aan een groot doek dat De Vrede van Utrecht weergeeft. Driehonderd jaar geleden kwamen eenentwintig diplomaten bijeen met een en hetzelfde doel: vrede.

Semiramis Öner-Mühürdaroglu is opgegroeid in Ankara, Turkije (1956). Zij woonde met haar familie boven de apotheek van haar vader. Haar vaders laboratorium met glazen gekleurde flessen was haar inspiratiebron in haar vroege jaren. Zij begon als 5 jarige kind met olieverf te schilderen, begeleid door haar oudere broer. Zij kon ook niet ontsnappen aan haar fascinatie voor chemicaliën... zo studeerde ze scheikunde en is scheidkundig ingenieur geworden. Aansluitend deed zij een postdoctorale opleiding pedagogiek. Haar kennis in scheikunde leidde naar een speurtocht naar oude verfrecepten in de schilderkunst. Haar transparante kleuren, die laag over laag aangebracht worden, creëren een fabelachtige diepte.

Zij had alles achter moeten laten en ze is, eenmaal in Nederland op zoek gegaan naar bekende spullen die voor haar de herinnering aan haar jeugd belichaamden. Zo kwam zij op een rommelmarkt het servies van haar moeder tegen. Een schaal identiek aan de schaal uit haar ouderlijk huis, die haar vader later voor haar mee naar Nederland bracht. Die twee identieke schalen, die in haar atelier te vinden zijn, staan voor Semiramis symbool voor het feit dat waar je ook bent er altijd ook iets bekends is. In de diversiteit is altijd veel overeenkomstigs te vinden! Dat heeft Semiramis steeds gezocht en gevonden. Dat is terug te vinden in De Vrede van Utrecht. Ze schildert de 21 diplomaten uit al die verschillende landen, samen gekomen met een en hetzelfde doel: vrede.

De Vrede van Utrecht, staat voor een verdrag dat getekend werd in 1713 , en dat een einde maakte aan de oorlogen in Europa. In 2013 zal dat 300 jaar geleden zijn en Semiramis heeft de opdracht er een schilderij van te maken. Daarop komen niet alleen de 21 diplomaten voor, maar ook zoals gebruikelijk in de kunstgeschiedenis, een vrouw die de stad Utrecht personifieert en drie vrouwen als allegorieën voor vrede, gerechtigheid en kunst. Door vrouwen te schilderen en ook een kind wil zij iedere toeschouwer de kans geven zich met figuren in het schilderij te identificeren.

Semiramis dook de geschiedenis van het begin van de 18e eeuw in om te zien hoe er geleefd werd, welke spullen men gebruikte, hoe mensen werden afgebeeld, en welke kleding men droeg. Toen bleek de eerste helft van de achttiende eeuw heel minimaal gedocumenteerd te zijn. Met behulp van het Centraal Museum werd in de loop van de tijd veel informatie vergaard. Je moet je ervan bewust zijn dat je nooit 300 jaar later een historisch correct schilderij kunt maken, het is op zijn best een benadering, nieuwe informatie op een later tijdstip kan een andere kijk op de zaak geven. Langzaam maar zeker vond ze de nodige informatie, ook via kerkelijke bronnen, want onder de gezanten waren een bisschop uit Engeland en een Franse kardinaal aanwezig. Tenslotte vond ze in Brussel de juiste kostuums, die als voorbeeld konden dienen.

Het verdwijnpunt op het schilderij is de wereldbol met Utrecht middenvoor. De diplomaten en allegorische figuren zitten en staan aan een lange tafel om de globe heen. De wereldvrede wordt gesymboliseerd door attributen uit allerlei landen en culturen op en om de tafel. De symbolische betekenissen die Semiramis in het schilderij gestalte geeft, dringt ze niet op, de toeschouwer mag zelf interpreteren.

Van diplomaat Van Renswoude, die Utrecht vertegenwoordigde, weet men dat hij homoseksueel was. Utrecht was in die tijd erg conservatief en homofilie was strafbaar. Maar in de zuidelijke landen waar de meeste diplomaten vandaan kwamen, was dat relatief minder het geval. Zo brachten de twee jaar durende onderhandelingen ook een tolerantere sfeer met zich mee in Utrecht, na hun vertrek werd alles weer bij het oude, en Renswoude werd bestraft. (het is niet bekend of Renswoude alsnog bestraft werd)

“Zo probeer ik geestelijke inzicht te krijgen in elke diplomaat om ze beter te portretteren, zodat ze voor de toeschouwers herleven”.

Semiramis en de Vrede van Utrecht

Links